'NEURE KABUZ'

Mapak eta mugak

Olentzerok (edo Mari Domingik) munduko atlasa ekarri zuen gure etxera Gabonetan. Orduz geroztik, behin baino gehiagotan aritu gara irratian, telebistan edo Interneten aipatzen dituzten itsasoak, mendiak eta herrialdeak aurkitzen. Duela pare bat hilabete Ukraina beste kolore bat baino ez zen mapa horretan, baina dagoeneko Europako mapa politikoan hatz markak agerikoak dira herrialdearen gainean eta inguruan. Telebistan gerrako lehen irudiak botatzen hasi zirenean, mapara jotzen genuen Ukrainako hiri nagusiak kokatu, herrialde mugakideak ikusi, Euskal Herritik zer distantziara dagoen kalkulatu eta herrialdetik ihes egin behar izan dutenek zein bidaia egin duten irudikatzeko. 

Bidaia hori trazatzerakoan, muga fisikoak ikusi ditugu: mendiak, ibaiak, itsasoak… Mapa fisikoan, bederen. Mapa politikoan, berriz, herrialdeak berak dira muga. Baina aldaera gehiago ere badira, eta duela pare bat aste zuzen-zuzenean egiaztatu ahal izan genuen. Irun eta Hendaia lotzen dituen Santiago zubian gendarmeen kontrola zegoen. Goiz arrunt batean bezala, jendearen joan-etorria lasaia zen pasabidean. Halako batean, ordea, bi lagunei alto eman zien poliziak. Bi gizon beltz ziren. Kasualitatea? Ehun mugimenduak ere esperimentu bat egin du (sareetan ikusgai dago): gazte zuri bat zubitik pasatzen eta gazte bera aurpegia beltzez margotuta zubia igarotzen. Asmatu duzue, bigarrena geratzen dute gendarmeek. Beraz, azaleko kolorea ere bada beste muga bat, helmuga edota norabidea badiren bezalaxe. Azal kolorea hain da muga handia muga fisikoak zeharkatzen saiatzen baitira asko, zenbait kasutan bizia ere galduz. 

Munduko atlaseko Afrikako mapan ez dago hatz markarik. Kolore askotako herrialdeak ageri dira, baina kolore bat gehiago izaten jarraitzen dute. Kolore horietatik, ordea, milaka lagun irteten ari dira gerra eta gatazketatik ihesi, eta horien bidariarik ez dugu trazatu oraindik. Horiek ere ezagutzen, trazatzen eta irudikatzen hasi beharko dugu, Europaz beste mapa gehiago ere badirelako.