Estitxu Garmendia: "Eraman duguna baino askoz gehiago ekarri dugu bueltan"
Senegalen hamabost egun igaro ditu batukada taldekoekin, eta beste zenbait herritarrekin. Herrira itzuli diren arren, Afrikan jarraitzen du bere buruak oraindik

Kansalara bidaia egin du Estitxu Garmendia (Lasarte-Oria, 1976)  Lasarte-Oriako Dinbi Banda batukada taldeko kideak. Senide eta lagunekin batera, hamabost eguneko egonaldia egin du bertan, eta dun dun-aren eta dejembe-aren erritmoak ikasita itzuli da herrira. 
Bertan bizitakoen berri eman, eta esperientzia kontatzeko  Txintxarri-rekin bildu da.

Nolatan sortu zitzaizuen Senegalera joateko aukera?
Dinbi Banda elkartean helburu desberdinak adosten ditugu urtero. Orain dela bi urte, sorkuntza lanetan hasi zen lantaldetxo bat, eta formakuntza desberdinen bilaketan aukera hau aurkitu genuen; formakuntza jasotzeko aukera bidaia baten bitartez.

KaayTa ToTo proiektuarekin elkarlanean egin duzue bidaia.
Bai, hala da. Silvia Torrijos Baolar elkarteko kideak, eta Bamba (Kansalako bizilaguna) Accio Internacionaleko kideek elkarrekin osatutako proiektua da KaayTa ToTo. 

Eta zein da proiektu horren helburua?
Bidaiarien bitartez, bertako jendeari lana sortzen laguntzeko martxan jarritako proiektu bat da. Horrekin batera, bidaien %10 proiektuetan inbertitzen dute; auzoetara edateko ura eramaten dute, besteak beste.

Nola antolatu zenuten bidaia. Nolakoa izan zen joan aurretiko prestaketa? 
Aurrez aipatutako formakuntza bilaketa horretan, bidaiaren aukera azaldu zitzaigun, eta berehala harremanetan jarri ginen Madrilgo Baolar elkarteko Silvia Torrijosekin. Senegalera joan baino lehen, berak gidatu gaitu antolaketa guztian. 

Bidaiaren aitzakiarekin, dantza afrikarren saio bat antolatu genuen taldekideentzat Arantza Iglesiasekin, eta zuzeneko musika izan genuen bertan. Bibiche Sambou Tourek dejembe-a jotzen zuen, eta beste musikari batek dun-duna. Bertan ezagututako afrikar erritmoengatik sortu zitzaigun zaletasunaren hazia. 

Silvia eta Cristina Baolar elkarteko kideak gonbidatu genituen saio honetara, eta, dantza saioaren ondoren, afaltzera joan ginen. Bidaiaren inguruan zalantzak argitzeko eta elkar ezagutzeko aukera izan zen hura. Taldean garai hartan ez zegoen oso garbi nork bidaiatuko zuen, baina denon artean gehienek ahal genuen data adostu genuen. 

Zein data izan zen hori?
Abuztuko lehen hamabostaldia. Silviak data hori Dinbi Bandako kideontzat erreserbatu zuen, Aste Santura arte beste inori aukerarik eskaini gabe. 

Eta azkenean, taldekoez gain,  jende gehiagorekin batera egin duzue bidaia, ezta?
Bai, azkenean taldeko zazpi lagun joan gara. Gurekin batera, hiru senitarteko gehiago gehitu ziren, eta hamar laguneko taldea osatu genuen hasieran. 
Inguruan bidaiari buruzko informazioa zabaltzen joan zen,  eta herriko lagun batek joateko nahia azaldu zuen, bi lagun gehiagorekin batera; Mari Karmen Ormazabal, Pili Romero eta Ane Miren. 

Plaza guztiak betetzen ez genituenez, Aste Santutik aurrera, publiko guztiarentzat ireki zuten bidaian parte hartzeko aukera, eta Gasteizeko bi lagun, eta madrildar bat gehiago gehitu ziren gurekin batera. Guztira, hamasei laguneko txanda bat osatu genuen azkenean.

Bidaiara joan aurretik, materiala eta sendagaiak biltzeko kanpaina bat egin zenuten.
Senegal ezagutu gabe, bagenekien behar desberdinak aurkituko genituela bertan, eta, horregatik,  Silviari galdetu genion zeintzuk izango ziren bertako behar nagusiak. 
Egon garen zonan 30 urtez gerra batean murgilduta egon dira. Argindarra orain dela lau urtetik besterik ez dute. 

Horren aurrean, Dinbi Bandako kideak erabaki genuen Lasarte-Oriako jendeari, eta inguruan ditugun ezagunei bakoitzak ahal zuen moduan laguntzeko deialdia zabaltzea. Horregatik egin genuen bilketa. 

Eta zein erantzun izan zuen herriak? 
Oso erantzun ona izan zuen deialdiak, benetan eskertuak gaude jasotako erantzunarekin. Zoragarria da jendeak horrelako erantzuna eman izana. Ezinezkoa izan da bildutako guztia eraman ahal izatea, baina beste elkarte, eta behar dutenen artean banatuko dugu eraman ezin izan duguna.

Eta hemendik eramandako gauza materialez gain, zer eraman duzue Senegalera?
Ez zait iruditzen gauza askorik eraman dugunik hemendik; eraman duguna baino askoz gehiago ekarri dugu bueltan. Maitasun asko jaso genuen, eta gu ere hori bueltatzen saiatu gara. Horretaz gain, gure musika, kultura eta hizkuntzaren berri ere eman diegu. Eman dieguna izugarri eskertu dute, eta gu ere oso eskertuta gaude beraiekin. 

Behar handiarekin egin al zenuten topo iritsitakoan?

Gure ikuspegitik beharra izan zitekeen, baina bertakoek ez dute beharrik dutenik sentitzen. Ez dute dirurik, baina jatekorik ez zaie falta. Daukatenarekin ederki bidi dira. Ez dituzte guk dauzkagun beharrak.

Garbi dago beharrak badituzte; edateko ura adibidez. Horregatik inbertitzen dute bidaien ehuneko bat proiektu ezberdinetan. 

Zuen batukadako instrumentuekin joan zineten? 
Ez, ez genituen gureak eraman, baina bertakoen instrumentuekin, dun dun-arekin eta dejembe-arekin  aritu gara gure erritmoak jotzen. Soinu altuak lortzeko, botilekin ere aritu ginen. Gure musika tresnak falta genituen, eta ez ginen oso fin ibili, baina zerbait egin genuen.

Musika eta dantza izan dira orduan zuen eguneroko zeregin nagusiak.
Bezperan adosten genuen hurrengo eguneko plana.

Arratsaldero formakuntza jasotzen genuen, eguzkia gordetzen zenean izaten zen; lehenengo perkusioa eta gero dantza. Gauetan terrazara igotzen ginen Picken [bertako biztanlea da] zuzeneko musikaz gozatzera. Momentu horietan, bertako antzinako istorioak kontatu dizkigute abestien bitartez. Gure erara, baina abesti dezente ikasi genituen. 

Egun batzuetan herrira, Abenerea edo Kailora irteerak ere egin ditugu. 

Zein hizkuntzatan komunikatu zarete bertakoekin? 
Senegaleko hizkuntza ofizialak frantsesa eta wolofa dira. Gure taldean batek bakarrik hitz egiten zuen frantsesa. Bamba Bartzelonan bizi da urteko hilabete batzuetan, eta espainolez primeran hitz egiten du. Bi hizkuntza ofizialez gain beste mandinga, yola ere hitz egiten dira. 

Zertarako balio izan du bidaiak?

Gure eguneroko estresetik, korrik ibili behar izatea horretan egindako etenaldi bat izan da bidaia. Guretzako tarte bat hartu, eta bertakoaz gozatzeko aukera izan da. Bertakoen konpainiaz disfrutatu, eta beste kultura bat ezagutzeko ere balio izan du. 

ARGAZKIAK
blog comments powered by Disqus
OHARRAK
  • Odol-ateratzearen egun aldaketa
    Lasarte-Oriako odol emaileen elkarteak ohartarazten du, hilabete honetan azken astelehena Eguberri eguna izanik, odol-ateratzeen eguna aurreratzen dela. Hilabete honetako hitzordua, beraz, abenduaren 22ean, ostirala izango da. Beti bezala Osasun Zentroan eman ahal izango da odola, 17:30etik 20:30era. Anima zaitezte, odola ordezkaezina da eta odol falta dago!
  • EHP sarreren salmenta eta taberna kudeatzeko gonbidapena
    Lasarte-Oriako Udalak herriko irabazi-asmorik gabeko elkarte eta entitateak (kirol-taldeak eta kultura-taldeak, elkarte solidarioak, etab.) abenduan Michelingo frontoian antolatu ohi den Eguberrietako Haurren Parkeko (EHP) sarreren salmentaren eta tabernaren kudeaketan parte hartzera gonbidatzen ditu. Hautatutako taldearen erantzukizuna izango da EHPko sarreraren kontrola bezala tabernaren kudeaketa ere EHPa irekita dagoen orduetan. Salmentarako sarrerak (helduek, euro batean) Gazteria, Festak eta Kirolak departamentutik emango dira zuzenean. Tabernaren kudeaketak haren horniketa eta ustiaketa inplikatuko du, eta lortutako irabaziak, berriz, hautatutako taldearentzat izango dira osorik. Oraingo honetan, aukera izango da sarreren kudeaketaz bakarrik arduratzeko. Laneko egunak 9 izango dira, eta Interesaturik dauden talde eta entitateek aldez aurretik justifikatu beharko dute hura kudeatzeko gaitasun eta pertsonal nahikoa badaukatela. Prozedura honako hau izango da: Deialdi irekia egingo zaie udalerriko talde eta entitate guztiei. Interesatuek eskaera bat aurkeztu beharko dute abenduaren 14a baino lehen udaletxeko erregistroan. Onartutako eskaera guztiekin lista bat egingo da, eta zozketa eginez zehaztuko da zeinek kudeatuko duen 2017ko Eguberrietako Haurren Parkea. Lortutako zerrenda hori datozen urteetan Eguberrietako Haurren Parkea zein taldek edo entitatek kudeatuko duen erabakitzeko erabiliko da, zerrenda horretan zenbatgarren dauden kontuan izanda.
  • Inauteriak prestatzeko bilera
    Datorren abenduaren 13an, 18:00etan, 2018ko Inauteriak prestatzeko bilera egingo da kultur etxean. Bertan parte izan nahi duten talde guztiak animatzen ditu udalak hurbiltzera
  • San Tomaseko postu eskaera
    San Tomas arratsaldean azoka egongo da Okendo plazan. Honetan Ttakunek jartzen duen talo postu eta txerriaz gain, azken urteetan herriko hainbat elkartek edo norbanakoek txistorra, salda, tortila edo gozokiak saltzen dituzte haien ekimenetarako dirua biltzeko. Azokan parte hartu nahi dutenek, abenduaren 18a baino lehen egin behar dute eskaera. Bi baldintza bete behar dira batetik eguneko giroan txertatzea, hau da, baserritarrez jantzia joan eta postua apaintzea eta bestetik, harrera euskaraz egitea. Postua eskatu nahi dutenek kultura@ttakun.eus-era mezua bidali behar dute.
Lasarte-Oria
Gaur ez dago ekitaldirik Lasarte-Orian.
ZORION AGURRAK
JUNE
Zorionak June! Muxu pila aitatxo, amatxo eta familia osoaren partetik.
AZKEN PDFa
1402 ( Abenduak 1 )
GUARDIAKO FARMAZIAK
Acha-Orbea ( Asteazkena)
Hipodromo etorbidea 6
Tel: 943 363549
ASTEA
    • Urbistondo ( Osteguna )
      San Frantzisko 1
      943 366567
    • Gandarias-Uribe ( Ostirala )
      IƱigo de Loyola 9
      943 019521
    • De Miguel ( Larunbata )
      Kale Nagusia 32
      943 371151
    • De Miguel ( Igandea )
      Kale Nagusia 32
      943 371151
    • Orue ( Astelehena )
      Jaizkibel plaza 2
      943 362652
    • De Miguel ( Asteartea )
      Kale Nagusia 32
      943 371151
    txintxarri@txintxarri.eus
    txintxarri@ttakun.eus
    Geltoki kalea 4, Lasarte-Oria 20160 Gipuzkoa
    943 37 14 48